हवामान तज्ञ माणिकराव खुळे ; शेतकऱ्यांनी शेतकामासाठी संधी, या तारखेपासून पाऊस.
हवामान तज्ञ माणिकराव खुळे ; राज्यात गेल्या काही दिवसांपासून सक्रिय असलेल्या पावसाचा जोर आता काही भागांतून कमी होण्याची चिन्हे आहेत, अशी महत्त्वपूर्ण माहिती हवामान अभ्यासक माणिकराव खुळे यांनी दिली आहे. दसऱ्यानंतर पावसाची उघडीप अपेक्षित असली तरी, आजपासूनच राज्यातील १८ जिल्ह्यांमध्ये पावसाचा जोर कमी होऊन सूर्यदर्शन होण्याची शक्यता आहे. यामुळे शेतकऱ्यांना त्यांच्या रखडलेल्या शेतकामांना गती देण्याची संधी मिळणार आहे.
१८ जिल्ह्यांमध्ये पावसाची उघडीप
खुळे यांच्या अंदाजानुसार, मुंबईसह संपूर्ण कोकण किनारपट्टी आणि विदर्भ वगळता उर्वरित महाराष्ट्रातील मराठवाडा, खान्देश, नाशिक, अहमदनगर, पुणे, सातारा, सांगली, कोल्हापूर आणि सोलापूर अशा १८ जिल्ह्यांमध्ये आजपासून पावसाचा जोर कमी होण्याची शक्यता आहे. या जिल्ह्यांमध्ये पाऊस पूर्णपणे थांबणार नसला तरी, मोठा पाऊस येणार नाही आणि केवळ तुरळक ठिकाणी हलक्या ते मध्यम स्वरूपाच्या सरींची शक्यता राहील.
कोकण आणि विदर्भात मात्र पाऊस कायम
राज्याच्या बहुतांश भागाला दिलासा मिळत असला तरी, मुंबईसह कोकण किनारपट्टी आणि विदर्भातील सर्व जिल्ह्यांमध्ये पावसाची शक्यता कायम राहणार आहे. या भागांमध्ये दसऱ्यानंतरही मध्यम ते जोरदार पावसाच्या सरींची शक्यता जाणवत असल्याचे खुळे यांनी स्पष्ट केले आहे.
पावसाचा जोर कमी होण्याची कारणे
राज्यात पाऊस देणारे कमी दाबाचे क्षेत्र आता पश्चिमेकडे सरकले आहे. हे क्षेत्र आज सौराष्ट्रातील खंबायतच्या आखाताजवळ पोहोचले आहे. पुढील २४ तासांत हे कमी दाबाचे क्षेत्र अरबी समुद्रात प्रवेश करेल आणि पुन्हा तीव्र कमी दाबाच्या क्षेत्रात रूपांतरित होऊन ओमानच्या दिशेने निघून जाईल. या हालचालीमुळे महाराष्ट्रावरील पावसाचा प्रभाव कमी झाला आहे.
मान्सूनच्या स्थितीमुळे दिलासा कायम
देशातून परतीच्या प्रवासाला लागलेला मान्सून सध्या वेरावळ, भरूच, उज्जैन, झाशी आणि शहाजहानपूर या शहरांदरम्यानच्या सीमारेषेवर स्थिर आहे. पुढील पाच दिवस, म्हणजेच शुक्रवार, ३ ऑक्टोबरपर्यंत मान्सून याच ठिकाणी थांबण्याची शक्यता आहे.
शेतकऱ्यांसाठी सुवर्णसंधी: या कामांना वेग द्या
राज्यातील बहुतांश भागांत पावसाने उघडीप देण्याची शक्यता असल्याने शेतकऱ्यांसाठी हा काळ एक चांगली संधी आहे. या काळात शेतकरी खालील कामांना गती देऊ शकतात:
1)कांदा बियाणे टाकणे.
2) खरीप पिकांची काढणी (मका, सोयाबीन, बाजरी, भुईमूग, लवकर आलेले धान).
3) द्राक्ष बागेची छाटणी.
4) भाजीपाला पिकांची काढणी.
5)जमिनीला वाफसा आल्यानंतर हरभरा आणि रब्बी ज्वारीची पेरणी.
6) इतर रब्बी पिकांच्या लागवडीसाठी जमीन तयार करणे.
अर्थात, शेतकऱ्यांनी कोणताही मोठा निर्णय घेण्यापूर्वी हवामान विभागाच्या अधिकृत अंदाजाचा कानोसा घ्यावा, असे आवाहनही माणिकराव खुळे यांनी केले आहे.
बंगालच्या उपसागरात नवीन प्रणाली; महाराष्ट्राला धोका कमी
मंगळवार, ३० सप्टेंबर रोजी अंदमानजवळ बंगालच्या उपसागरात एक चक्रीय वाऱ्याची स्थिती (Cyclonic Circulation) निर्माण होत आहे. यातून १ ऑक्टोबरपर्यंत त्याच ठिकाणी कमी दाबाचे क्षेत्र तयार होण्याची शक्यता आहे. ही प्रणाली उत्तर आणि उत्तर-मध्य भारताच्या दिशेने सरकण्याची शक्यता असल्याने महाराष्ट्रावरील पावसाचा धोका तूर्तास कमी वाटत आहे. यामुळे ऑक्टोबरच्या दुसऱ्या आठवड्यात (८-९ ऑक्टोबर) अपेक्षित असलेल्या परतीच्या पावसाच्या चौथ्या आवर्तनाचा (झोडपणी पाऊस) धोका सध्या कमी जाणवत आहे, असे खुळे यांनी स्पष्ट केले. वातावरणात काही बदल झाल्यास त्याची माहिती तात्काळ दिली जाईल.
