देशात पेट्रोल डिझेल स्वस्त होणार, पेट्रोलचे नवीन दर काय राहणार पहा.
जागतिक बाजारात कच्च्या तेलाच्या दरात मोठी घसरण झाल्यामुळे देशात पेट्रोल आणि डिझेल स्वस्त होण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे. युद्धासारखी परिस्थिती, टॅरिफ आणि सरकारी कामकाजातील अडथळ्यांमुळे कच्च्या तेलाच्या दरात मोठी घट झाली आहे. सध्या कच्च्या तेलाचा दर प्रति बॅरल ६६ डॉलरपर्यंत खाली आला आहे. रशियाकडून स्वस्त दरात तेल खरेदी करण्याची संधी भारताला मिळाल्यामुळे, आगामी दिवसांत पेट्रोल आणि डिझेल स्वस्त होण्याची शक्यता आहे. मात्र, ओपेक उत्पादनात कपात करण्याची शक्यता असल्याने, बाजारात कच्च्या तेलाचा पुरवठा वाढवण्याच्या प्रयत्नांना धक्का बसण्याची शक्यता आहे.
कच्च्या तेलाच्या किमतीतील घसरण (आकडेवारी लाख बॅरल प्रति दिन)
६ ऑक्टोबर (मागील वर्ष) रोजी कच्च्या तेलाची किंमत ९१.८ डॉलर होती, तर १ ऑगस्ट रोजी ती ८५.१ डॉलर होती. मार्च महिन्यात (२०२४) ही किंमत ८२.३ डॉलरवर आली. त्यानंतर ती ७० डॉलरच्या आसपास राहिली, पण २ ऑक्टोबर रोजी ती ६६.७ डॉलर प्रति बॅरलवर आली आहे.
रशिया भारताचा टॉप ऑईल सप्लायर
भारत आता रशियाकडून मोठ्या प्रमाणात तेल खरेदी करत आहे, ज्यामुळे रशिया भारताचा सर्वात मोठा तेल पुरवठादार (टॉप ऑईल सप्लायर) बनला आहे. रशियाकडून भारताचा तेलाचा पुरवठा १६.२ लाख बॅरल प्रतिदिन एवढा आहे. त्यानंतर इराक आणि सौदी अरेबियाचा क्रमांक लागतो.
खासगी कंपन्यांना ‘स्वस्त’ तेलाचा फायदा
सध्याच्या परिस्थितीत खासगी कंपन्यांना स्वस्त रशियन तेल एका ‘सोन्याच्या खाणी’सारखे ठरत आहे. सप्टेंबरमध्ये खासगी रिफायनरी कंपन्यांनी कच्च्या तेलाची आयात वाढवली आहे, जी पूर्वीपेक्षा ८० टक्के अधिक आहे. कच्च्या तेलाच्या आयातीपैकी ६० टक्क्यांहून अधिक तेल खासगी कंपन्यांकडून खरेदी केले जात आहे. त्यामुळे त्यांना मोठा नफा मिळत आहे, कारण त्या कच्च्या तेलाची विक्री नफा ठेवून करत आहेत.
सरकारी कंपन्यांकडून तेल खरेदीत कपात
९० टक्के रिफायनरी भारतात सरकारी कंपन्यांच्या मालकीच्या आहेत, परंतु या सरकारी कंपन्यांनी रशियाकडून स्वस्त तेलाची खरेदी कमी केली आहे. रशियाकडून खरेदी केलेले एकूण तेल २.९ लाख बॅरल प्रति दिन इतके आहे, जे खासगी रिफायनरी कंपन्यांकडून खरेदी केलेल्या तेलाच्या तुलनेत खूपच कमी आहे.
ऑगस्ट महिन्याच्या तुलनेत सरकारी कंपन्यांकडून कच्च्या तेलाच्या एकूण तुलनेत ३४ टक्के घट झाली आहे. त्यामुळे सप्टेंबरमध्ये सर्व कंपन्यांनी मिळून केलेली एकूण तेल आयात ६ टक्क्यांनी कमी झाली आहे.
या परिस्थितीत, जर सरकारी कंपन्यांनीही रशियाकडून मोठ्या प्रमाणात तेल खरेदी केली, तर देशात पेट्रोल आणि डिझेलचे दर आणखी कमी होण्याची शक्यता आहे.
