Harbhara top biyane ; हरभरा टॉप बियाणे 2025 एकरी 10 ते 16 क्विंटल उतार येणार.
Harbhara top biyane ; रब्बी हंगामामध्ये महाराष्ट्रभरात, विशेषतः खानदेश, मराठवाडा, विदर्भ आणि पश्चिम महाराष्ट्रात हरभऱ्याची मोठ्या प्रमाणावर लागवड केली जाते. योग्य वाणाची निवड केल्यास शेतकरी एका एकरातून ८ क्विंटल ते १५ क्विंटलपर्यंत उत्पादन घेऊ शकतात. इतर पिकांच्या तुलनेत हरभऱ्याला चांगला बाजारभाव मिळत असल्याने, योग्य वाणाची निवड करून प्रति एकर १० ते १२ क्विंटल उत्पादन घेतल्यास चांगला फायदा होऊ शकतो. हरभऱ्याचे बियाणे निवडताना जमिनीचा प्रकार (बागायती/जिरायती) आणि उपलब्ध वाणांची माहिती असणे गरजेचे आहे.
2) परभणी कृषी विद्यापीठाचे नवीन वान: परभणी चना सोळा:
परभणी कृषी विद्यापीठाने ‘परभणी चना सोळा’ हे नवीन संकरित बियाणे विकसित केले आहे. या वाणाचे दाणे टपोरे (बोल्ड) असून १०० दाण्यांचे वजन २९ ते ३० ग्रॅमपर्यंत भरते (सरासरी २५ ग्रॅमपेक्षा जास्त). या वाणाचा काढणीचा कालावधी ११० ते ११५ दिवसांचा आहे. सरासरी प्रति हेक्टरी (अडीच एकर) ३० क्विंटलपर्यंत उत्पादन मिळू शकते. या वाणात मर रोगाविरुद्ध लढण्याची चांगली रोगप्रतिकारक क्षमता आहे. महत्त्वाचे म्हणजे, या वाणाचे घाटे जमिनीपासून वरच्या बाजूला लागत असल्याने, हार्वेस्टर मशीनच्या साहाय्याने याची काढणी (यांत्रिकीकरण) करणे सोपे होते.
3) लोकप्रिय आणि सुधारित बागायती वाण:
बागायती जमिनीसाठी ‘जाकी ९२ १८’ (JAKI 9218) हा सर्वात लोकप्रिय वाण आहे, जो कोणत्याही जमिनीत चांगले उत्पादन देतो आणि मर रोगास प्रतिकारक आहे. याशिवाय, पीडीकेव्ही (PD K V) विद्यापीठाने ‘जाकी ९२ १८’ मध्ये सुधारणा करून ‘सुपर जॅकी’ हे अधिक उत्पादन देणारे वाण विकसित केले आहे. याचा कालावधी ९८ ते ११० दिवसांचा असून १०० दाण्यांचे वजन २६ ग्रॅमच्या आसपास भरते. याचसोबत, ‘दप्तरी २१’ आणि ‘अंकुर चिराग’ ही खासगी कंपन्यांची बियाणे देखील बागायती लागवडीसाठी चांगली मानली जातात, तर ‘दिग्विजय’ आणि ‘फुले विक्रांत’ ही देखील बागायती रानासाठी उपयुक्त आहेत.
4) जिरायती आणि कोरडवाहू जमिनीसाठी वाण:
ज्या शेतकऱ्यांच्या जमिनी जिरायती (कोरडवाहू) आहेत आणि पाणी देण्याची सोय नाही, त्यांनी ‘विजय’ आणि ‘आरव्हीजी २०४’ (RVG 204) या वाणांची निवड करावी. ‘विजय’ वाण ८५ ते ९० दिवसांत काढणीला येते आणि जिरायती रानात प्रति हेक्टरी १८ ते २० क्विंटल उत्पादन देऊ शकते. ‘आरव्हीजी २०४’ चा कालावधी १०५ ते ११६ दिवसांचा असून, उशिरा लागवडीसाठी (कोरडवाहूसाठी) हा वाण चांगला मानला जातो. महात्मा फुले कृषी विद्यापीठाने विकसित केलेले ‘फुले विश्वराज’ हे वाण देखील जिरायती रानासाठी योग्य आहे.
5) हरभरा बियाणे निवडताना घ्यावयाची काळजी:
शेतकऱ्यांनी हरभऱ्याची लागवड करताना योग्य विद्यापीठांनी विकसित केलेले (उदा. मराठवाडा कृषी विद्यापीठ, पीडीकेव्ही, महात्मा फुले कृषी विद्यापीठ) किंवा नामांकित कंपनीचे प्रमाणित बियाणे खरेदी करावे. खरेदीपूर्वी बियाण्याची उगवण क्षमता (१०० पैकी ८०-८५% उगवण) तपासावी. बागायती जमिनीत जास्तीत जास्त उत्पादन घेण्यासाठी, सोयाबीनप्रमाणेच २ ते २.५ फुटांचे बेड तयार करून टोकन पद्धतीने लागवड करावी. जिरायती कोरडवाहू रानासाठी पारंपरिक पेरणीची पद्धत वापरावी.
